Hızlı özet:
• En sevilen isimler: Abdullah ve Abdurrahman (Müslim 2132)
• İsim koyma vakti: Yedinci gün tercih edilir (Buhârî 6191)
• Akika: Erkek için iki, kız için bir koyun (Tirmizî 1513)
• Değiştirilen isimler: Hz. Peygamber ﷺ kötü isimli sahabilerin ismini değiştirdi (Ebû Dâvûd 4948)
• Yasak isimler: Putlara ve kötü anlamlara atıf içerenler
İsim, bir insanın kimliğini, manevi değerlerini ve aidiyet duygusunu şekillendiren en temel unsurlardan biridir. İslam'da isim seçimi bu yüzden son derece önemli bir sorumluluk olarak görülür. Hz. Peygamber ﷺ hem isim konusunda tavsiyeler vermiş hem de sahabilerin kötü anlam taşıyan isimlerini bizatihi değiştirmiştir.
İsim koymanın hükmü ve zamanı
Hz. Peygamber ﷺ çocuğun doğumunun yedinci günü isim konulmasını ve akika kesilmesini tavsiye etmiştir:
"Her doğan çocuk akikasına bağlıdır. Onun adına yedinci günü akika kesilir, isim konulur ve başı tıraş edilir." (Tirmizî 1522, Ebû Dâvûd 2838)
Öte yandan çocuğun doğduğu gün de isim konulabileceğine dair rivayetler mevcuttur. Enes b. Mâlik (ra) anlatıyor: "Hz. Peygamber ﷺ doğan oğlunu bana getirdi ve 'Ona Ebû İbrahim künyesiyle İbrahim adını koy' buyurdu." (Müslim 2315). Dolayısıyla alimlerin büyük çoğunluğu birinci veya yedinci gün olmak üzere her ikisini de caiz görmüştür; yedinci gün sünnete daha uygun kabul edilir.
Yeni doğan bebeğin kulağına ezan ve ikamet okunması da sünnettir. Hz. Hasan'ın doğduğunda Hz. Peygamber ﷺ'nin kulağına ezan okuduğu rivayet edilmektedir (Tirmizî 1514). Bu uygulama, çocuğun ilk duyduğu sözlerin tevhid ve iman kelimeleri olması açısından derin bir anlam taşır.
Hz. Peygamber ﷺ buyurdu: "Kıyamet günü siz isimleriniz ve babalarınızın isimleriyle çağrılacaksınız. O halde isimlerinizi güzel seçin." (Ebû Dâvûd 4948)
80 erkek ismi ve anlamları
| İsim | Arapça | Anlamı |
|---|---|---|
| Abdullah | عبد الله | Allah'ın kulu |
| Abdurrahman | عبد الرحمن | Rahman'ın kulu |
| Ahmed | أحمد | Çok öven, en çok hamdeden |
| Muhammed | محمد | Çok övülen |
| İbrahim | إبراهيم | Milletlerin babası (İbraniceden) |
| İsmail | إسماعيل | Allah işitir |
| Yusuf | يوسف | Allah artırır |
| Ömer | عمر | Ömür, uzun hayat |
| Ali | علي | Yüce, yüksek |
| Hasan | حسن | Güzel, iyi |
| Hüseyin | حسين | Güzelcik, küçük güzel |
| Hamza | حمزة | Arslan, güçlü |
| Talha | طلحة | Bir tür ağaç; cömert |
| Zübeyr | زبير | Güçlü, kuvvetli |
| Saad | سعد | Mutluluk, bahtiyarlık |
| Salih | صالح | İyi huylu, erdemli |
| Bilal | بلال | Islatan, ferahlatan |
| Enes | أنس | Yakınlık, dostluk |
| Tarık | طارق | Gece gelen, sabah yıldızı |
| Emre | أمير | Emir, önder (Türkçe-Arapça) |
| Eyüp | أيوب | Sabırlı, dönen |
| Yunus | يونس | Güvercin (İbraniceden) |
| Musa | موسى | Su kurtarıcısı (Kıptîceden) |
| İsa | عيسى | Allah kurtarır (Aramiceden) |
| Yahya | يحيى | Yaşar, hayat bulan |
| Zekeriya | زكريا | Allah hatırlatır |
| Davud | داود | Sevgili (İbraniceden) |
| Süleyman | سليمان | Barışçı, huzur |
| Nurettin | نور الدين | Dinin nuru |
| Seyfullah | سيف الله | Allah'ın kılıcı |
| Faris | فارس | Süvari, yiğit |
| Raif | رأفت | Şefkatli, merhametli |
| Halid | خالد | Ebedî, kalıcı |
| Velid | وليد | Yeni doğan, genç |
| Rıfat | رفعت | Yücelik, itibar |
| Selman | سلمان | Güvenli, selamet bulan |
| Ferhan | فرحان | Sevinçli, mutlu |
| Mücahid | مجاهد | Allah yolunda çalışan |
| Muhsin | محسن | İyi yapan, ihsan eden |
| Muzaffer | مظفر | Zafer kazanan |
| Naci | ناجي | Kurtulan, kurtarılan |
| Nureddin | نور الدين | Dinin ışığı |
| Reyhan | ريحان | Güzel kokulu ot, cennet bitkisi |
| Samir | سامر | Geceleri sohbet eden |
| Şuayb | شعيب | Bir peygamberin ismi |
| Tayyip | طيب | Temiz, hoş, güzel |
| Umut / Emel | أمل | Ümit, beklenti |
| Veysel | ويسل | Ulaşan, bağlanan (Türk kullanımı) |
| Yavuz | Yiğit, cesur (Türkçe) | |
| Zahid | زاهد | Dünyadan yüz çeviren, zâhid |
| Ziyad | زياد | Artış, bolluk |
| Muaz | معاذ | Sığınak bulan, korunan |
| Amr | عمرو | Ömür, çalışkan |
| Selim | سليم | Sağlıklı, temiz kalpli |
| Harun | هارون | Yüce dağ (İbraniceden) |
| İdris | إدريس | Ders veren, çalışkan |
| Lokman | لقمان | Yutkunan; bilge |
| Talip | طالب | İsteyen, ilim arayan |
| Vasıf | واصف | Niteleyen, anlatan |
| Yakup | يعقوب | Topuğundan tutan (İbraniceden) |
| Ertuğrul | Yiğit, güçlü er (Türkçe) | |
| Alp Arslan | Kahraman arslan (Türkçe) | |
| Kutay | Büyük ay (Türkçe-İslami) | |
| Burak | براق | Parlak, şimşek; mi'rac bineği |
| Servet | ثروة | Servet, nimet |
| Turhan | Hükümdar (Türkçe) | |
| Adnan | عدنان | Yerleşen, ikamet eden |
| Mahir | ماهر | Becerikli, usta |
| Mansur | منصور | Yardım edilen, galip gelen |
| Nadir | نادر | Nadir, eşsiz |
| Ragıp | راغب | İstekli, arzulayan |
| Şaban | شعبان | Kabileler ayı (8. Hicri ay) |
| Tamer | تامر | Hurma sahibi, zengin |
| Ubeyd | عبيد | Küçük kul, mütevazı |
| Vecdi | وجدي | Vecde, derin sevgiye ait |
| Adil | عادل | Adaletli, hakkaniyetli |
| Asım | عاصم | Koruyan, saklayan |
| Beşir | بشير | Müjdeleyen |
| Burhan | برهان | Kesin delil, kanıt |
| Cüneyd | جنيد | Küçük ordu; büyük sûfî ismi |
| Eyyüp | أيوب | Bk. Eyüp; sabırlı peygamber |
80 kız ismi ve anlamları
| İsim | Arapça | Anlamı |
|---|---|---|
| Fatıma | فاطمة | Sütten kesen; Hz. Peygamber'in kızı |
| Aişe | عائشة | Yaşayan, hayat dolu |
| Hadice | خديجة | Erken doğan; Hz. Peygamber'in ilk eşi |
| Zeynep | زينب | Güzel kokulu ağaç |
| Meryem | مريم | Allah'a ibadet eden (Aramiceden) |
| Safiyye | صفية | Saf, temiz, seçilmiş |
| Halime | حليمة | Yumuşak huylu, ağır başlı |
| Esma | أسماء | İsimler; çoğul: en yüce |
| Ümmü Gülsüm | أم كلثوم | Dolgun yanaklı çocuğun annesi |
| Rukayye | رقية | Yükselen, tırmanan |
| Sumeyye | سمية | Yüksek, semaya ait |
| Büşra | بشرى | Müjde, güzel haber |
| Nûr | نور | Işık, aydınlık |
| Leylâ | ليلى | Gece; güzellik simgesi |
| Selma | سلمى | Güvenli, selamet içinde |
| Merve | مروة | Mekke'deki kutsal tepe adı |
| Safa | صفاء | Saflık, berraklık; kutsal tepe |
| Reyhan | ريحانة | Güzel kokulu ot; cennet bitkisi |
| Elif | ألف | Elifba'nın ilk harfi; ince, zarif |
| Havva | حواء | Yaşayan; Hz. Âdem'in eşi |
| Asiye | آسية | Sağlık veren; Firavun'un mü'min eşi |
| Seher | سحر | Tan vakti, şafak |
| Hande | Gülüş, tatlı gülümseme (Türkçe) | |
| İlkay | İlk ay, hilal (Türkçe) | |
| Yıldız | Yıldız (Türkçe) | |
| Arzu | أرزو | Arzu, istek (Farsça kökenli) |
| Derya | Deniz (Farsça kökenli) | |
| Gülsüm | كلثوم | Dolgun yanaklı |
| Hira | حراء | İlk vahyin geldiği dağ |
| İlhan | İlk hükümdar (Türkçe) | |
| Kevser | كوثر | Cennetteki havuz; bol nimet |
| Lâle | Lale çiçeği (Türkçe-Farsça) | |
| Melek | ملك | Melek, hükümdar |
| Nimet | نعمة | Allah'ın nimeti, ihsanı |
| Özge | Farklı, özgün (Türkçe) | |
| Rabia | رابعة | Dördüncü; büyük sûfî Râbia el-Adeviyye |
| Sibel | Başak, bereket (Türkçe) | |
| Tuba | طوبى | Cennetteki ağaç; mutluluk |
| Ummahan | أم هانئ | Annenin hanımı; Hz. Peygamber'in kuzeni |
| Yasmın / Yasemin | ياسمين | Yasemin çiçeği |
| Zümrüt | زمرد | Yeşil değerli taş |
| Amra | عمرة | Uzun ömürlü; büyük sahabiyye ismi |
| Bedriye | بدرية | Dolunay gibi parlayan |
| Cemile | جميلة | Güzel, zarif |
| Dina | دينا | Dine ait; inanç |
| Feyza | فيضة | Taşan, coşan nimet |
| Güzide | Seçkin, seçilmiş (Türkçe) | |
| Habibe | حبيبة | Sevgili, sevilen |
| Huriye | حورية | Cennet hurisi gibi güzel |
| İlmiye | علمية | İlme ait, ilim kadını |
| Jasmine / Yasmin | ياسمين | Bkz. Yasemin |
| Kariman | كريمة | Cömert, değerli |
| Lamia | لامعة | Parlayan, ışıldayan |
| Münire | منيرة | Aydınlatan, nurlu |
| Nadiye | نادية | Seslenin; çiğ tanesi |
| Özlem | Özlem, hasret (Türkçe) | |
| Pervin | Ülker yıldızları (Farsça) | |
| Rahime | رحيمة | Şefkatli, merhametli |
| Samira | سميرة | Geceleri sohbet eden, eğlendiren |
| Şehnaz | Naz sahibi sultanım (Farsça) | |
| Tahire | طاهرة | Temiz, iffetli |
| Ülviye | علوية | Yüce, ulvî |
| Vesile | وسيلة | Araç, yol; cennette Hz. Peygamber'in makamı |
| Widad | وداد | Sevgi, dostluk |
| Rana | رنا | Bakan, baktıran güzel |
| Salwa | سلوى | Teselli, huzur |
| Sena | سناء | Parlaklık, övgü |
| Sümeyye | سمية | İlk şehid sahabiyye |
| Şeyma | شيماء | Güzel benli; Hz. Peygamber'in süt kızkardeşi |
| Türkan | Türk hükümdar kadını (Türkçe) | |
| Ümit / Ümran | عمران | İmar, kalkınma; cennet hanımının babası |
| Vahide | واحدة | Tek, biricik |
| Yaşar | Yaşayan (Türkçe) | |
| Zekiye | زكية | Zeki, akıllı; temiz |
| Zühra | زهرة | Parlayan yıldız; çiçek |
| Azize | عزيزة | Değerli, sevgili, güçlü |
| Belkıs | بلقيس | Sebe' melikesi adı |
| Cemre | Kıştan bahara ısı, kor (Türkçe) | |
| Dilnur | Gönlün nuru (Türkçe) | |
| Emine | آمنة | Güvenli, emin; Hz. Peygamber'in annesi |
Yasak ve mekruh isimler
Hz. Peygamber ﷺ sahabilerin bazı isimlerini değiştirmiştir. Bu isimlendirme pratiği bize İslam'da ismin önemini net biçimde gösterir:
Hz. Peygamber ﷺ, Âsiye (isyan eden) adlı bir kadının ismini Cemîle (güzel) olarak değiştirdi. (Müslim 2139)
Bir adam: "Benim adım Hazn (sert, kaba arazi) dır." dedi. Hz. Peygamber ﷺ: "Hayır, senin adın Sahl (düz arazi, kolayı seven)dır." buyurdu. Adam: "Babamın koyduğu ismi değiştirmem." dedi. (Buhârî 6190)
Kesinlikle kullanılmaktan kaçınılması gereken isimler:
- Putlara atıfta bulunan isimler (Abdüluzza, Abdüşşems gibi)
- Kibirli ve övünme içeren isimler (Melikü'l-mülûk "sultanların sultanı" gibi)
- Şeytan ile ilişkili isimler
- Kötü anlam taşıyan isimler (Harb: savaş, Murra: acı, gibi)
- Allah'a has sıfatlarla başlayan bileşik isimler (Abdüla'lâ gibi bileşimler çoğu âlime göre mekruhtur)
Akika ve yedinci gün adabı
Akika, yeni doğan bir çocuk için Allah'a şükür amacıyla kesilen kurbandır. Hz. Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:
"Erkek çocuk için iki koyun, kız çocuğu için bir koyun akika kesilir." (Tirmizî 1513, Ebû Dâvûd 2835)
Akikanın yedinci günde kesilmesi sünnet olmakla birlikte, yedinci günde kesilemezse on dördüncü veya yirmi birinci günde kesilebilir. Bazı âlimlere göre buna güç yetirilememesi durumunda daha sonra da kesilebilir. Akika eti pişirilerek komşulara, akrabalara ve yoksullara ikram edilir.
Yedinci gün yapılan diğer sünnetler arasında çocuğun başını tıraş ettirip saçın ağırlığı kadar altın veya gümüşü sadaka olarak vermek de bulunmaktadır. Hz. Peygamber ﷺ torunları Hasan ve Hüseyin için bu uygulamayı bizzat gerçekleştirmiştir (Tirmizî 1519).
Sıkça sorulanlar
İslam'da isim ne zaman konulur?
Hz. Peygamber ﷺ'nin sünneti, çocuğun doğumunun yedinci günü isim koymak ve akika kesmektir (Buhârî 6191, Tirmizî 1522). Ancak doğumun ilk gününde de isim konulabileceğine dair rivayetler vardır (Müslim 2315). Çocuğun kulağına ezan ve ikamet okumak ise doğumun hemen ardından yapılır.
Allah'a en sevgili isimler hangileridir?
Hz. Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Allah'a en sevgili isimler Abdullah ve Abdurrahman'dır." (Sahîh-i Müslim 2132). Bunun yanı sıra peygamberlerin isimleri de tavsiye edilmiştir: Muhammed, İbrahim, İsmail, Yusuf, Musa, İsa ve diğerleri.
İsimde hangi kurallar var?
Kötü anlam taşıyan, kibir ifade eden, Allah'a veya putlara atıfta bulunan isimler yasaktır. Hz. Peygamber ﷺ çirkin isimler taşıyan sahabilerin isimlerini değiştirmiştir (Ebû Dâvûd 4948). "Abdülmelik" gibi isimlerin kullanılması da hoş karşılanmamıştır.
Kız çocuğuna ne tür isimler uygundur?
Hz. Peygamber'in ﷺ kızlarının isimleri olan Fâtıma, Zeynep, Rukayye ve Ümmü Gülsüm güzel örneklerdir. Bunların yanı sıra güzellik, iffet, nur veya Allah'ın güzel isimlerine atıf içeren isimler tercih edilir: Meryem, Âişe, Hadîce, Safiyye, Nûr, Selma, Leylâ.
FivePrayer: yeni hayatın her anında yanınızda.
Beş vakit namaz için otomatik vakit hesaplaması, kıble pusulası ve hatırlatıcılar. Ücretsiz, reklamsız, hesapsız. iOS, Android ve Chrome'da.