Hadis temeli:
Hz. Ebu Hureyre'den (ra): "Allah'ın doksan dokuz ismi vardır; yüzden bir eksik. Kim bunları ezberleyip ihata ederse cennete girer. Allah tektir ve teki sever." (Sahih-i Buhari 2736, Sahih-i Müslim 2677)
Tirmizi'nin 3507 numaralı rivayetinde isimlerin tam listesi yer almaktadır.
Allah'ın isimleri, O'nun sonsuz sıfatlarının dilimize yansımasıdır. Her isim farklı bir hakikati açar: er-Rahman merhametini, el-Adl adaletini, el-Halik yaratıcılığını anlatır. Bu isimleri bilmek; yalnızca ezberlemek değil, onlarla yaşamak, onlarla dua etmek ve onları hayata taşımaktır.
Allah buyuruyor: "Allah'ın en güzel isimleri vardır; O'na o isimlerle dua edin ve O'nun isimlerinde eğri yola sapanları bırakın." (A'raf 7:180)
Hadis Temeli ve Önemi
Hz. Peygamber'in bu konudaki hadisi hem Buhari hem de Müslim'de yer almaktadır. "İhata etmek" ifadesini alimler; isimleri ezberlemeyi, anlamlarını kavramayı, onları dua ve zikirde kullanmayı ve ahlakta bu isimlerin yansımalarını taşımayı kapsayan geniş bir eylem olarak açıklamıştır. Kur'an'da Esmaü'l-Hüsna'ya doğrudan atıfta bulunulan başka ayetler de bulunmaktadır:
قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَنَ أَيًّا مَّا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى
"De ki: 'Allah diye de çağırın, Rahman diye de; hangisiyle çağırırsanız çağırın, en güzel isimler O'nundur.'" (İsra 17:110)
99 isimlerin tamamını içeren en kapsamlı hadis, Tirmizi'nin Sünen'inde 3507 numarayla yer almakta olup pek çok alim tarafından makbul sayılmıştır.
Tüm 99 İsim: Tam Liste
| # | Arapça | Okunuşu | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|---|
| 1 | اللَّهُ | Allah | Allah: O'nun öz adı; başka hiçbir varlığa verilmez |
| 2 | الرَّحْمَنُ | er-Rahman | Dünya ve ahirette her şeye rahmet eden |
| 3 | الرَّحِيمُ | er-Rahim | Ahirette müminlere özel merhameti sonsuz olan |
| 4 | الْمَلِكُ | el-Melik | Mutlak hükümdar, mülkün gerçek sahibi |
| 5 | الْقُدُّوسُ | el-Kuddus | Her türlü eksiklikten münezzeh, çok kutsal |
| 6 | السَّلَامُ | es-Selam | Esenlik kaynağı; her türlü âfetten selim olan |
| 7 | الْمُؤْمِنُ | el-Mü'min | Güvence veren, imanı lütfeden, kalplere huzur veren |
| 8 | الْمُهَيْمِنُ | el-Müheymin | Her şey üzerinde gözetim ve hâkimiyet sahibi |
| 9 | الْعَزِيزُ | el-Aziz | Yenilmez, her şeye galip, izzetli |
| 10 | الْجَبَّارُ | el-Cebbar | Dilediğini yapan, kırılanları onaran, zorlu olan |
| 11 | الْمُتَكَبِّرُ | el-Mütekabbir | Büyüklüğü yalnızca kendine yakışan, kibriya sahibi |
| 12 | الْخَالِقُ | el-Halik | Her şeyi yoktan yaratan |
| 13 | الْبَارِئُ | el-Bari | Yarattıklarını birbirinden ayırt eden, şekil veren |
| 14 | الْمُصَوِّرُ | el-Musavvir | Her şeye biçim ve suret veren |
| 15 | الْغَفَّارُ | el-Gaffar | Günahları defalarca bağışlayan |
| 16 | الْقَهَّارُ | el-Kahhar | Her şeye üstün gelen, kahreden |
| 17 | الْوَهَّابُ | el-Vehhab | Karşılık beklemeksizin çok bağışlayan |
| 18 | الرَّزَّاقُ | er-Rezzak | Bütün mahlûkata rızkını veren |
| 19 | الْفَتَّاحُ | el-Fettah | Her türlü kapıyı açan; hüküm veren |
| 20 | الْعَلِيمُ | el-Alim | Her şeyi bilen, ilmi sonsuz olan |
| 21 | الْقَابِضُ | el-Kabız | Rızıkları daraltan, tutan |
| 22 | الْبَاسِطُ | el-Basit | Rızıkları genişleten, açan |
| 23 | الْخَافِضُ | el-Hafız | Dilediğini alçaltan |
| 24 | الرَّافِعُ | er-Rafi | Dilediğini yükselten |
| 25 | الْمُعِزُّ | el-Muizz | İzzet veren, onurlandıran |
| 26 | الْمُذِلُّ | el-Müzill | Dilediğini zelil eden, alçaltan |
| 27 | السَّمِيعُ | es-Semi | Her şeyi işiten |
| 28 | الْبَصِيرُ | el-Basir | Her şeyi gören |
| 29 | الْحَكَمُ | el-Hakem | Hüküm veren, en adil hâkim |
| 30 | الْعَدْلُ | el-Adl | Tam anlamıyla adil olan |
| 31 | اللَّطِيفُ | el-Latif | En ince şeylerin farkında olan, lutfeden |
| 32 | الْخَبِيرُ | el-Habir | Her şeyden haberdar olan |
| 33 | الْحَلِيمُ | el-Halim | Acele etmeyen, çok halim, sabırlı |
| 34 | الْعَظِيمُ | el-Azim | Sonsuz büyüklük sahibi |
| 35 | الْغَفُورُ | el-Gafur | Çok bağışlayan |
| 36 | الشَّكُورُ | eş-Şekur | Az amele çok karşılık veren, şükrü kabul eden |
| 37 | الْعَلِيُّ | el-Ali | Yüce, her şeyden yüksek |
| 38 | الْكَبِيرُ | el-Kebir | Sonsuz büyük |
| 39 | الْحَفِيظُ | el-Hafiz | Her şeyi koruyan, muhafaza eden |
| 40 | الْمُقِيتُ | el-Mukit | Her canlıyı besleyen, gücü yeten |
| 41 | الْحَسِيبُ | el-Hasib | Hesap gören, yeterli olan |
| 42 | الْجَلِيلُ | el-Celil | Celal ve büyüklük sahibi |
| 43 | الْكَرِيمُ | el-Kerim | Sonsuz cömert, ikram eden |
| 44 | الرَّقِيبُ | er-Rakib | Her şeyi gözetleyen |
| 45 | الْمُجِيبُ | el-Mücib | Duaları kabul eden |
| 46 | الْوَاسِعُ | el-Vasi | Rahmeti her şeyi kuşatan, geniş olan |
| 47 | الْحَكِيمُ | el-Hakim | En büyük hikmet sahibi |
| 48 | الْوَدُودُ | el-Vedud | Çok seven, sevilmeye layık olan |
| 49 | الْمَجِيدُ | el-Mecid | Yüce şeref sahibi |
| 50 | الْبَاعِثُ | el-Bais | Ölülerden dirilten, peygamber gönderen |
| 51 | الشَّهِيدُ | eş-Şehid | Her şeye şahit olan |
| 52 | الْحَقُّ | el-Hakk | Gerçek varlık, mutlak hak |
| 53 | الْوَكِيلُ | el-Vekil | Her işte güvenilir vekil |
| 54 | الْقَوِيُّ | el-Kaviyy | Sonsuz güç sahibi |
| 55 | الْمَتِينُ | el-Metin | Pek sağlam ve kuvvetli |
| 56 | الْوَلِيُّ | el-Veliyy | Müminlerin dostu ve yardımcısı |
| 57 | الْحَمِيدُ | el-Hamid | Övgüye layık olan |
| 58 | الْمُحْصِيُ | el-Muhsi | Her şeyi sayan, bilen |
| 59 | الْمُبْدِئُ | el-Mübdi | Yaratmaya başlayan |
| 60 | الْمُعِيدُ | el-Muid | Yaratılışı tekrar eden, iade eden |
| 61 | الْمُحْيِي | el-Muhyi | Hayat veren |
| 62 | الْمُمِيتُ | el-Mümit | Ölümü yaratan |
| 63 | الْحَيُّ | el-Hayy | Diri olan, hayatı zati olan |
| 64 | الْقَيُّومُ | el-Kayyum | Her şeyi ayakta tutan, kendi kendine kâim |
| 65 | الْوَاجِدُ | el-Vacid | İstediğini bulan, zengin olan |
| 66 | الْمَاجِدُ | el-Macid | Şeref ve onur sahibi |
| 67 | الْوَاحِدُ | el-Vahid | Bir ve tek olan |
| 68 | الْأَحَدُ | el-Ahad | Mutlak bir ve biricik olan |
| 69 | الصَّمَدُ | es-Samed | Her şeyin kendisine muhtaç olduğu, hiçbir şeye muhtaç olmayan |
| 70 | الْقَادِرُ | el-Kadir | Her şeye gücü yeten |
| 71 | الْمُقْتَدِرُ | el-Muktedir | Dilediğini yapma gücüne sahip |
| 72 | الْمُقَدِّمُ | el-Mukaddim | Dilediğini öne geçiren |
| 73 | الْمُؤَخِّرُ | el-Muahhir | Dilediğini geri bırakan |
| 74 | الْأَوَّلُ | el-Evvel | En önce olan, başlangıcı olmayan |
| 75 | الْآخِرُ | el-Ahir | En son olan, sonu olmayan |
| 76 | الظَّاهِرُ | ez-Zahir | Delilleriyle apaçık görünen |
| 77 | الْبَاطِنُ | el-Batın | Gerçek mahiyeti idrake kapalı olan |
| 78 | الْوَالِي | el-Vali | Kainatı yöneten |
| 79 | الْمُتَعَالِي | el-Müteali | Çok yüce, her şeyin üstünde |
| 80 | الْبَرُّ | el-Berr | İyilik ve ihsan kaynağı |
| 81 | التَّوَّابُ | et-Tevvab | Tevbeleri çok kabul eden |
| 82 | الْمُنْتَقِمُ | el-Müntekim | Günahkarlardan hakkını alan |
| 83 | الْعَفُوُّ | el-Afuvv | Çok affeden, günahları silen |
| 84 | الرَّءُوفُ | er-Rauf | Çok şefkatli ve merhametli |
| 85 | مَالِكُ الْمُلْكِ | Malikü'l-Mülk | Mülkün gerçek sahibi |
| 86 | ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ | Zü'l-Celali ve'l-İkram | Celal ve ikram sahibi |
| 87 | الْمُقْسِطُ | el-Muksit | Adaletle davranan |
| 88 | الْجَامِعُ | el-Cami | Her şeyi bir araya toplayan |
| 89 | الْغَنِيُّ | el-Gani | Her şeyden müstağni, zengin olan |
| 90 | الْمُغْنِي | el-Mugni | Zenginleştiren, yeterli kılan |
| 91 | الْمَانِعُ | el-Mani | Dilediğini engelleyen |
| 92 | الضَّارُّ | ed-Darr | Zarara uğratan |
| 93 | النَّافِعُ | en-Nafi | Fayda veren |
| 94 | النُّورُ | en-Nur | Alemleri aydınlatan nur |
| 95 | الْهَادِي | el-Hadi | Hidayet veren, doğru yola ileten |
| 96 | الْبَدِيعُ | el-Bedi | Eşsiz ve benzersiz biçimde yaratan |
| 97 | الْبَاقِي | el-Baki | Ebediyen var olan |
| 98 | الْوَارِثُ | el-Varis | Her şeyi miras alan, son kalanda O olan |
| 99 | الرَّشِيدُ | er-Reşid | Her işi doğru ve isabetli yönlendiren |
| 100 | الصَّبُورُ | es-Sabur | Çok sabırlı, acele etmeyen |
Not: Bazı rivayetlerde liste 99 isimle sınırlı tutulurken, Tirmizi 3507'deki listede yukarıdaki gibi "Allah" adıyla birlikte 100 madde sayılmaktadır. "Allah" lafzını ayrı tutarak diğerlerinin 99 olduğunu söyleyen alimler de bulunmaktadır.
Öne Çıkan İsimler: Derin Anlam
er-Rahman ve er-Rahim
Her iki isim de "rahmet" kökünden gelir; ancak anlamları nüanslıdır. er-Rahman; rahmetinin genişliğini, hem Müslümana hem inkarcıya dünya nimetlerini vermesini ifade eder. er-Rahim ise ahiretteki özel, seçilmiş merhameti anlatır ve yalnızca müminlere yönelik olduğu bildirilmiştir. Kur'an'ın Fatiha suresi bu iki isimle başlar; namaz kılan her Müslüman günde defalarca bu iki ismi ikrar eder.
el-Hayy ve el-Kayyum
Bu iki isim, Ayetü'l-Kürsi'nin temelini oluşturur. el-Hayy; hayatı ezeli ve ebedi olan, ölümden münezzeh demektir. el-Kayyum; her şeyi varlıkta tutan, her şeyin O'na muhtaç olduğu, O'nun ise hiçbir şeye muhtaç olmadığı anlamına gelir. Hz. Peygamber sıkıntı anında bu iki isimle dua etmiştir:
"Ya Hayyu ya Kayyum, rahmetinle yardım istiyorum; işlerimi tamamen bana bırakma ve beni göz açıp kapayıncaya kadar dahi kendime terk etme." (Tirmizi 3524)
el-Evvel, el-Ahir, ez-Zahir, el-Batın
Hz. Peygamber bu dört ismi birleştiren bir dua okurdu:
"Allahım, Sen evvelsin; Senden önce bir şey yoktur. Sen ahirsin; Senden sonra bir şey yoktur. Sen zahirsin; Senden üstte bir şey yoktur. Sen batınsın; Senden altında bir şey yoktur. Borcumuzu öde ve bizi fakirlikten kurtar." (Müslim 2713)
es-Samed
İhlas suresindeki bu isim; "her şeyin kendisine muhtaç olduğu, kendisinin hiçbir şeye muhtaç olmadığı" anlamını taşır. İslam düşüncesinde es-Samed, Allah'ın mutlak zenginliğini ve bütün varlıkların O'na olan tam bağımlılığını özetleyen isimdir. Alimler bu ismin anlam derinliğini sayfalar dolusu şerh etmiştir.
el-Latif
el-Latif; ince ve derin şeylerin farkında olan, kullarına gizli yollardan ulaşan demektir. Kur'an'da Hz. Yusuf'un hapishaneden çıkışı, Hz. İbrahim'in ateşten kurtarılması gibi anlarda bu ismin tecellisi hissedilir. "İnnallahe latifun bi ibadihi" (Allah kullarına karşı latiftir, Şura 42:19) ayeti, hayatın beklenmedik anlarında O'nun inceliğini hatırlatır.
Esmaü'l-Hüsna ile Dua
Allah'ın güzel isimleriyle dua etmek, Kur'an'ın açık emridir (A'raf 7:180). Duada hangi ismin kullanılacağı ihtiyaca göre seçilir:
| İhtiyaç | Tavsiye edilen isimler |
|---|---|
| Rızık için | er-Rezzak, el-Fettah, el-Mugni |
| Af ve bağışlanma için | el-Gaffar, el-Gafur, el-Afuvv, et-Tevvab |
| Şifa için | eş-Şafi (hadislerde geçer), el-Kadir, el-Hayy |
| Sıkıntıda yardım için | el-Mücib, el-Veli, el-Kaviyy, el-Kayyum |
| Hidayet için | el-Hadi, en-Nur, el-Hakim |
| Sabır ve güç için | es-Sabur, el-Metin, el-Kaviyy |
| Bereket için | el-Vehhab, el-Berr, er-Rauf |
Sabah ve akşam zikirlerinde "Ya Allah, ya Rahman, ya Rahim" ile başlamak Hz. Peygamber'in öğrettiği bir zikir geleneğidir. Esmaü'l-Hüsna'yı öğrenmenin en pratik yolu; her gün bir iki ismi anlamıyla birlikte okumak, o gün o ismi hayatta aramak ve dualarda bilinçli olarak kullanmaktır.
Sıkça Sorulanlar
Allah'ın 99 ismini ezberlemek ne kazandırır?
Hz. Peygamber "Allah'ın doksan dokuz ismi vardır; kim bunları ezberleyip ihata ederse cennete girer" buyurmuştur (Buhari 2736, Müslim 2677). Alimler "ihata etmek"i yalnızca ezberlemeyi değil, anlamlarını kavramayı ve onlarla amel etmeyi de kapsayan geniş bir eylem olarak açıklamıştır.
Esmaü'l-Hüsna ile nasıl dua edilir?
Allah "En güzel isimler Allah'ındır; O'na onlarla dua edin" buyurmuştur (A'raf 7:180). Dua ederken ihtiyaca uygun isimleri seçmek tavsiye edilmiştir: rızık için er-Rezzak, af için el-Gaffar, şifa için el-Kadir gibi.
99 sayısı nereden geliyor? Daha fazla isim yok mu?
Hadiste 99 sayısı özellikle belirtilmiştir (Buhari 2736). Alimler Allah'ın bunlardan fazla ismi olduğunu kabul etmekle birlikte, 99 ismin Kur'an ve sünnette en çok öne çıkan isimler olduğunu söylemiştir.
Esmaü'l-Hüsna'yı hangi sırayla okumalıyım?
Belirli bir sıra zorunlu değildir. Duada kullanırken ihtiyaca göre seçmek, sabah ve akşam zikirlerinde birkaç ismi tekrar etmek veya özellikle "Ya Hayyu Ya Kayyum" gibi kuşatıcı isimleri sık okumak alimler tarafından tavsiye edilmiştir.
FivePrayer: beş vakit namaz için sessiz bir arkadaş.
Bulunduğunuz konuma göre namaz vakitlerini hesaplar, kıble yönünü gösterir ve sizi hatırlatır. Ücretsiz, reklamsız. iOS, Android ve Chrome'da.