İstihare: kararlarınızda Allah'tan hayır istemek.

İstihare, sözlükte "hayır istemek, en hayırlısını dilemek" anlamına gelir. Terim olarak ise iki rekât nâfile namaz kılıp ardından Hz. Peygamber'in ﷺ öğrettiği meşhur duayı okuyarak Allah Teâlâ'dan, hakkında karar verilemeyen meselede hayırlı olanı bildirmesini ve kolaylaştırmasını istemektir. İstihare, mü'minin Allah'a tevekkül ettiğinin, kendi aklının yetmediği yerlerde Rabbinden yardım istediğinin en güzel ifadesidir.

İstihare nedir?

İstihare, hayatta karşılaşılan ve karar verme zorluğu yaşanan her mesele için kılınan iki rekât nâfile namaz ve ardından okunan özel bir duadır. Hz. Peygamber ﷺ bu ibadeti ashabına büyük bir önemle, hatta Kuran'dan bir sûre öğretir gibi titizlikle öğretmiştir. Câbir b. Abdullah'ın (ra) rivayet ettiği sahih hadis şöyledir:

Rasûlullah ﷺ buyurdu: "Sizden biriniz bir işe karar vermek istediği zaman, farz olmayan iki rekât namaz kılsın; sonra şöyle desin..." (Sahîh-i Buhârî 1166; Sünen-i Ebû Dâvûd 1538; Sünen-i Tirmizî 480)

Bu hadis, istiharenin sadece evlilik veya büyük kararlar için değil, her iş için yapılabileceğini açıkça ortaya koyar. Hz. Peygamber'in ﷺ "her işinizde" demesi, küçük büyük her meselede istihare yapılabileceğini gösterir.

İstihare, mü'mine üç önemli kazanç sağlar: Birincisi, kararını Allah'a havale ederek kalp huzuru bulur. İkincisi, tevekkül ve Allah'a iltica bilincini canlı tutar. Üçüncüsü, sonuç ne olursa olsun, "Bu, Allah'tan benim için hayırlısı imiş" diyerek hayatın sürprizleriyle barışık yaşamayı öğrenir.

Ne zaman istihare yapılır?

İstihare yapılması uygun olan meseleler, mubah (yapılması da yapılmaması da serbest olan) işlerdir. Farz ibadetler için (örneğin namaz kılıp kılmamak için) veya kesin haram olan şeyler için (örneğin içki içip içmemek için) istihare yapılmaz; çünkü Allah'ın hükmü zaten bellidir.

İstihare yapılan tipik meseleler şunlardır:

• Evlilik: Bu kişiyle evlenmek hayırlı mıdır?
• İş ve kariyer: Bu işe başvurmak, bu işi kabul etmek hayırlı mıdır?
• Taşınma: Bu şehre/bu eve taşınmak hayırlı mıdır?
• Eğitim: Bu okulu seçmek, bu bölümü okumak hayırlı mıdır?
• Ticaret: Bu ortaklığı kurmak, bu ürünü almak hayırlı mıdır?
• Sefer/seyahat: Bu yolculuğa çıkmak hayırlı mıdır?

Vakit: İstihare namazı, yasak vakitler (güneşin doğuşundan bir miktar sonrasına kadar, güneşin tam tepede olduğu an, güneşin batışına yakın vakit) dışında her zaman kılınabilir. Geceleri, özellikle teheccüd vaktinde (gecenin son üçte birinde) kılmak daha faziletlidir; çünkü o vakitte dualar makbul olur.

Adım adım nasıl kılınır

1. Karar konusunu netleştirin. İstihare yapacağınız meseleyi zihninizde açıkça belirleyin. Mesela "Bu işe başvursam mı?" gibi net bir soru.
2. Abdest alın. Mümkünse temiz bir mekânda, kıbleye dönerek namaz hazırlığı yapın.
3. Niyet edin. Kalpten "Niyet ettim Allah rızası için istihare namazı kılmaya" diye niyet edin.
4. İftitah tekbiri: "Allâhu Ekber" diyerek namaza başlayın.
5. Birinci rekât: Sübhâneke, Eûzü-Besmele, Fâtiha ve ardından Kâfirûn sûresi (Kul yâ eyyühe'l-kâfirûn) okumak müstehaptır. Rükû ve secdeleri tâdîl-i erkân ile yapın.
6. İkinci rekât: Besmele, Fâtiha ve ardından İhlâs sûresi (Kul hüvallâhu ehad) okumak müstehaptır. Rükû ve secdelerden sonra oturup Ettehiyyâtü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik ve Rabbenâ duâlarını okuyup selâm verin.
7. Selâmdan sonra ellerinizi açın. Allah'a hamd, Rasûlullah'a ﷺ salavât getirin.
8. İstihare duasını okuyun. Aşağıdaki Arapça metni, ezberinizde yoksa bir kâğıttan veya telefonunuzdan okuyun. "Hâze'l-emr" (bu iş) ifadesinde söz konusu meseleyi açıkça düşünün veya isimlendirin.
9. Karar verin ve adım atın. Duadan sonra kalbinizin meylettiği yönde hareket edin. Allah hayırlı olanı kolaylaştırır.

İstihare duası: Arapça ve Türkçe

Hz. Peygamber'in ﷺ öğrettiği istihare duasının tam metni şudur:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ.

اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ ـ فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ.

وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ عَاجِلِهِ وَآجِلِهِ ـ فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِيَ الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ.

Türkçe okunuş:

Allâhumme innî estehîruke bi-ilmike, ve estakdiruke bi-kudretike, ve es'eluke min fadlike'l-azîm, fe-inneke takdiru velâ akdir, ve ta'lemu velâ a'lem, ve ente allâmu'l-guyûb.

Allâhumme in kunte ta'lemu enne hâze'l-emre (burada işin adını söyleyin) hayrun lî fî dînî ve maâşî ve âkıbeti emrî, âcilihî ve âcilihî, fekdurhu lî ve yessirhu lî sümme bârik lî fîh.

Ve in kunte ta'lemu enne hâze'l-emre şerrun lî fî dînî ve maâşî ve âkıbeti emrî, âcilihî ve âcilihî, fasrifhu annî vasrifnî anhu, vakdur liye'l-hayra haysu kâne sümme erdınî bih.

Türkçe anlamı:

"Allah'ım! İlminle benim için hayırlı olanı dilerim; kudretinle güç isterim; senin büyük lütfundan dilekte bulunurum. Şüphesiz sen güç yetirirsin, ben yetiremem; sen bilirsin, ben bilmem; sen gaybların tek bilenisin."

"Allah'ım! Eğer bu işin (burada meseleyi düşünün veya söyleyin) dinim, dünya hayatım ve âhiretim için,yakın veya uzak vâdesinde,hayırlı olduğunu biliyorsan, onu bana takdir et, kolaylaştır ve onda benim için bereket ver."

"Eğer bu işin dinim, dünya hayatım ve âhiretim için,yakın veya uzak vâdesinde,şer olduğunu biliyorsan, onu benden çevir, beni de ondan çevir; hayır nerede ise onu bana takdir et ve sonra beni onunla razı kıl."

Duanın "hâze'l-emr" (bu iş) kısmında, hakkında istihare yaptığınız meseleyi kalbinizden geçirin veya açıkça isimlendirin. Mesela "şu kişiyle evlenmek", "şu işe başvurmak", "şu şehre taşınmak" gibi.

Cevap nasıl anlaşılır?

İstihare cevabı şu üç biçimde gelir:

Hz. Peygamber ﷺ buyurmuştur: "Allah'tan hayır isteyen pişman olmaz; istişâre eden eziyet görmez; iktisat eden fakir düşmez." (et-Taberânî, bu hadisin senedi zayıf olmakla birlikte mânâsı sahih nakillerle desteklenir.)

Yaygın yanlış anlamalar

Yanlış 1: İstihare bir rüya yorumlamadır. Birçok kişi istihare sonrası mutlaka bir rüya görmesi gerektiğini düşünür ve "yeşil = evet, kırmızı = hayır" gibi yorumlamalar yapar. Oysa Hz. Peygamber'in ﷺ öğrettiği hadiste rüyadan hiç bahsedilmez. Cevap, Allah'ın kalbinize ve hayatınıza yerleştirdiği işaretlerle gelir.

Yanlış 2: İstihare bir fal veya kehanettir. İstihare gelecekten haber alma değildir. Allah'a tevekkül ederek "Sen benim için hayırlı olanı bilirsin ve takdir edersin" demektir. Cinler, müneccimler veya falcılar aracılığıyla gelecek öğrenilmez; doğrudan Allah'tan hayır istenir.

Yanlış 3: İstihare yapılınca "doğru cevap" anında belirir. Bazen cevap günler, hatta haftalar içinde, olayların gelişiminde fark edilir. Sabırlı olmak ve hayatın akışına dikkat etmek gerekir.

Yanlış 4: Yalnız büyük kararlar için yapılır. Câbir b. Abdullah'ın (ra) hadisinde "her işinizde" denmesi, küçük büyük her meselede istihare yapılabileceğini gösterir. Günlük kararlar için bile istihare yapılabilir.

İstihare ve istişâre

İstihare yapmadan önce ehil kişilerle istişâre etmek (danışmak) sünnettir ve Kuran'ın da emridir:

"İşleri kendi aralarında danışma iledir." (Kuran 42:38)

"İş konusunda onlarla istişâre et." (Kuran 3:159)

İstişâre Allah'ın bahşettiği akılları ve tecrübeleri kullanmaktır; istihare ise sadece Allah'ın bildiği gaybî hayrı O'ndan istemektir. İkisi birbirinin alternatifi değil, birbirinin tamamlayıcısıdır. Sırasıyla şöyle yapılır:

1. Mesele üzerinde aklınızla iyi düşünün, araştırma yapın.
2. Güvendiğiniz bilgili ve takvâ sahibi kişilerle istişâre edin.
3. Bir kanaate ulaştıktan sonra istihare yapın.
4. Allah'a tevekkül ederek adım atın.

Sıkça sorulanlar

İstihare namazını ne zaman kılmak en faziletlidir?

Gecenin son üçte birinde (teheccüd vaktinde) kılmak en faziletlidir; çünkü o vakit dualar makbuldür. Ancak yasak vakitler dışında her vakitte kılınabilir.

İstihare namazının cevabını nasıl anlarım?

Cevap kalbin meyli, işin kolay yahut zor gitmesi ile gelir. Rüya görmek şart değildir; hadiste rüyadan hiç bahsedilmez.

İstihareyi birden fazla kez yapabilir miyim?

Evet. Kanaat netleşinceye kadar üç veya yedi gün üst üste yapmak âlimlerin tavsiyesidir. Kesin bir sınırlama yoktur.

İstihareden sonra mutlaka rüya görmem gerekir mi?

Hayır. Bu yaygın bir yanlış anlayıştır. Hadiste rüyadan hiç söz edilmez. Asıl cevap kalbin meyli ve hayatın akışındaki kolaylık veya zorluktur.

Başkası benim yerime istihare yapabilir mi?

İstihare şahsî bir ibadettir; karar verecek olan kişi kendisi yapmalıdır. Başkası sizin için yalnızca dua edebilir.

İstihare duasını ezberlemezsem ne yaparım?

Duayı yazılı bir kâğıttan, telefondan veya kitaptan okuyabilirsiniz. Önemli olan namazın selâmından sonra dikkatlice okumaktır.