Esmâü'l-Hüsnâ hakkında kısaca:
• Anlamı: "En güzel isimler", Allah'ın zâtına ve sıfatlarına delâlet eden mübarek isimler
• Sayısı: Kur'ân ve sünnette bildirilen 99 müstesna isim (toplam isim sayısı bundan fazladır)
• Kaynak âyet: "En güzel isimler Allah'ındır; o halde O'na bu isimlerle duâ edin." (A'râf 7:180)
• Fazileti: İsimleri ihsâ eden (sayan, anlayan ve yaşayan) cennete girer (Buhârî 2736)
• Tavsiye: Sabah-akşam virdiniz olsun; anlamlarıyla beraber öğrenin
• İlk emir: A'râf sûresi 180. âyette Allah, kullarına bu isimlerle duâ etmeyi emretmiştir
Esmâü'l-Hüsnâ, "en güzel isimler", Allah Teâlâ'nın kendi zâtına ve mübarek sıfatlarına işaret eden, Kur'ân-ı Kerîm ve sünnet-i seniyyede zikredilen mukaddes isimlerinin bütününü ifade eder. Bu isimler hem bir ibadet hem bir tefekkür hem de Allah'ı tanımanın (mârifetullah) en büyük yoludur. Bu rehberde 99 ismin tamamını, Arapça yazılışları ve Türkçe anlamlarıyla birlikte; ayrıca isimlerin nasıl ezberleneceğini, duâlarda nasıl kullanılacağını ve fazîletlerini bulacaksınız.
İpucu: FivePrayer uygulamasına günlük Esmâü'l-Hüsnâ zikri hatırlatıcısı ekleyebilirsiniz, sabah ve akşam virdleriniz için sessiz bir bildirim. Ücretsiz, reklamsız, hesapsız.
Esmâü'l-Hüsnâ nedir?
Esmâ Arapça "isimler" demek, el-hüsnâ ise "en güzel" anlamına gelen sıfat. Birlikte "en güzel isimler" mânâsına gelir. Allah Teâlâ kendisini bu isimlerle Kur'ân'da kullarına tanıtmıştır. Kur'ân-ı Kerîm dört yerde Allah'ın "en güzel isimleri olduğunu" zikreder:
- "En güzel isimler Allah'ındır; o halde O'na bu isimlerle duâ edin." (A'râf 7:180)
- "De ki: 'Allah' deyin, 'Rahmân' deyin. Hangisini deseniz, en güzel isimler O'nundur." (İsrâ 17:110)
- "Allah, O'ndan başka ilâh yoktur. En güzel isimler O'nundur." (Tâhâ 20:8)
- "O, yaratan, var eden, şekil veren Allah'tır. En güzel isimler O'nundur." (Haşr 59:24)
Bu isimler Allah'ın zâtî sıfatlarını (varlığı, birliği, ezelîliği, ebedîliği), fiilî sıfatlarını (yaratması, rızıklandırması, bağışlaması) ve kemâl sıfatlarını (ilmi, kudreti, hikmeti) ifade eder. Her bir isim, Allah'ın bir yönüne ışık tutar; tümü birlikte ise Allah'ı tanımanın (mârifetullah) en mübarek yoludur.
Cennete götüren vaad
Ebû Hüreyre'nin (ra) rivayet ettiği şu hadis Esmâü'l-Hüsnâ'nın en büyük müjdesidir:
"Allah'ın 99 ismi vardır, yüzden bir eksik. Kim onları ihsâ ederse cennete girer. Şüphesiz Allah tektir ve teki sever."
Sahîh-i Buhârî 2736; Sahîh-i Müslim 2677
Buradaki ihsâ kelimesini âlimler üç şekilde açıklamıştır:
- Saymak/ezberlemek: İsimleri ezbere bilmek ve dilden düşürmemek.
- Anlamak: Her ismin mânâsını ve Allah'ın hangi yönüne işaret ettiğini öğrenmek.
- Gereğince yaşamak: İsmin mânâsını hayatına yansıtmak, meselâ "Es-Sabûr"u öğrenen sabırlı olmaya çalışır, "Er-Rahîm"i öğrenen kullara merhamet eder.
Buhârî'nin diğer bir rivayetinde Hz. Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur: "Allah'ın 99 ismi vardır; kim onları ezberlerse cennete girer. Allah tektir, teki sever." Bu hadis hem ezberlemenin hem de mânâ ile yaşamanın faziletini birlikte bildirmektedir.
99 isim: 1'den 25'e
Aşağıdaki tabloda Hz. Peygamber'in ﷺ ümmetine bildirdiği 99 ismi tam liste hâlinde bulacaksınız. Her isim için Arapça yazılışı, Türkçe okunuşu ve anlamı verilmiştir. Tam liste için en yaygın olarak kabul edilen Tirmizî rivayeti (3507) esas alınmıştır.
| # | Arapça | Okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|---|
| 1 | اللهُ | Allâh | Yüce Allah (zât-ı ilâhî, ulûhiyetin sahibi) |
| 2 | الرَّحْمٰنُ | Er-Rahmân | Bütün yaratılmışlara rahmet eden, dünyada herkese acıyan |
| 3 | الرَّحِيمُ | Er-Rahîm | Âhirette yalnız müminlere rahmet eden, çok merhametli |
| 4 | الْمَلِكُ | El-Melik | Mutlak hükümran, mülkün gerçek sahibi |
| 5 | الْقُدُّوسُ | El-Kuddûs | Bütün eksikliklerden uzak, tertemiz |
| 6 | السَّلَامُ | Es-Selâm | Kullarını selâmete erdiren, esenlik veren |
| 7 | الْمُؤْمِنُ | El-Mü'min | Kullarına emniyet veren, güven kaynağı |
| 8 | الْمُهَيْمِنُ | El-Müheymin | Her şeyi gözetip koruyan, görüp denetleyen |
| 9 | الْعَزِيزُ | El-Azîz | İzzet sahibi, mağlûp edilemeyen, çok güçlü |
| 10 | الْجَبَّارُ | El-Cebbâr | İradesini her şeye yürüten, kırıkları onaran |
| 11 | الْمُتَكَبِّرُ | El-Mütekebbir | Büyüklük yalnız kendisine yaraşan |
| 12 | الْخَالِقُ | El-Hâlık | Her şeyi yoktan yaratan |
| 13 | الْبَارِئُ | El-Bâri' | Yaratıkları kusursuz birbirinden ayırarak var eden |
| 14 | الْمُصَوِّرُ | El-Musavvir | Her varlığa kendine has şekil veren |
| 15 | الْغَفَّارُ | El-Ğaffâr | Günahları çokça bağışlayan |
| 16 | الْقَهَّارُ | El-Kahhâr | Her şeyi kahrı altında tutan, mutlak gâlip |
| 17 | الْوَهَّابُ | El-Vehhâb | Karşılıksız çokça veren, hibe eden |
| 18 | الرَّزَّاقُ | Er-Razzâk | Bütün canlıları rızıklandıran |
| 19 | الْفَتَّاحُ | El-Fettâh | Hayır kapılarını açan, müşkilleri çözen |
| 20 | الْعَلِيمُ | El-Alîm | Her şeyi bilen, ilmi her şeyi kuşatan |
| 21 | الْقَابِضُ | El-Kâbid | Dilediğine rızkı, ruhları daraltan, kabzeden |
| 22 | الْبَاسِطُ | El-Bâsit | Rızkı dilediğine bol veren, genişleten |
| 23 | الْخَافِضُ | El-Hâfid | Dilediğini alçaltan |
| 24 | الرَّافِعُ | Er-Râfi' | Dilediğini yükselten, derecesini artıran |
| 25 | الْمُعِزُّ | El-Muiz | Dilediğine izzet ve şeref veren |
99 isim: 26'dan 50'ye
| # | Arapça | Okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|---|
| 26 | الْمُذِلُّ | El-Müzill | Dilediğini zelîl kılan, alçaltan |
| 27 | السَّمِيعُ | Es-Semî' | Her şeyi işiten |
| 28 | الْبَصِيرُ | El-Basîr | Her şeyi gören |
| 29 | الْحَكَمُ | El-Hakem | Mutlak hâkim, hükmü yalnız kendine ait olan |
| 30 | الْعَدْلُ | El-Adl | Mutlak adâlet sahibi |
| 31 | اللَّطِيفُ | El-Latîf | Lütfu bol, en ince işleri bilen |
| 32 | الْخَبِيرُ | El-Habîr | Her şeyin iç yüzünden haberdar olan |
| 33 | الْحَلِيمُ | El-Halîm | Yumuşak davranan, cezada acele etmeyen |
| 34 | الْعَظِيمُ | El-Azîm | Pek azametli, büyüklük sahibi |
| 35 | الْغَفُورُ | El-Ğafûr | Çok bağışlayan, mağfireti bol |
| 36 | الشَّكُورُ | Eş-Şekûr | Az amele çok mükâfat veren |
| 37 | الْعَلِيُّ | El-Aliyy | Pek yüce, en yüce olan |
| 38 | الْكَبِيرُ | El-Kebîr | Pek büyük |
| 39 | الْحَفِيظُ | El-Hafîz | Her şeyi koruyup gözeten |
| 40 | الْمُقِيتُ | El-Mukît | Her canlıya rızık ve gıda veren |
| 41 | الْحَسِيبُ | El-Hasîb | Hesaba çeken, herkese kâfi gelen |
| 42 | الْجَلِيلُ | El-Celîl | Celâl sahibi, büyüklük sahibi |
| 43 | الْكَرِيمُ | El-Kerîm | İhsanı bol, çok cömert |
| 44 | الرَّقِيبُ | Er-Rakîb | Her şeyi gözeten, murâkabe eden |
| 45 | الْمُجِيبُ | El-Mücîb | Duâlara icâbet eden |
| 46 | الْوَاسِعُ | El-Vâsi' | Rahmeti ve ilmi geniş olan |
| 47 | الْحَكِيمُ | El-Hakîm | Hikmet sahibi, her işi yerli yerinde yapan |
| 48 | الْوَدُودُ | El-Vedûd | Sâlih kullarını çok seven, sevilmeye lâyık olan |
| 49 | الْمَجِيدُ | El-Mecîd | Şânı yüce, şerefli |
| 50 | الْبَاعِثُ | El-Bâis | Ölüleri dirilten, peygamber gönderen |
99 isim: 51'den 75'e
| # | Arapça | Okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|---|
| 51 | الشَّهِيدُ | Eş-Şehîd | Her şeye şâhit, gizli açık her şeyi bilen |
| 52 | الْحَقُّ | El-Hakk | Mutlak hak, varlığı kendinden olan |
| 53 | الْوَكِيلُ | El-Vekîl | Tevekkül edenlerin işini üstlenen |
| 54 | الْقَوِيُّ | El-Kaviyy | Kuvvet ve kudret sahibi |
| 55 | الْمَتِينُ | El-Metîn | Çok güçlü, sarsılmaz |
| 56 | الْوَلِيُّ | El-Veliyy | Müminlerin dostu, yardımcısı |
| 57 | الْحَمِيدُ | El-Hamîd | Her türlü övgüye lâyık olan |
| 58 | الْمُحْصِي | El-Muhsî | Her şeyi tek tek sayan, kayda alan |
| 59 | الْمُبْدِئُ | El-Mübdi' | Yaratıkları yoktan ilk başlatan |
| 60 | الْمُعِيدُ | El-Muîd | Yaratıkları öldürdükten sonra tekrar diriltecek olan |
| 61 | الْمُحْيِي | El-Muhyî | Hayat veren, dirilten |
| 62 | الْمُمِيتُ | El-Mümît | Canları alan, öldüren |
| 63 | الْحَيُّ | El-Hayy | Ezelî ve ebedî hayat sahibi |
| 64 | الْقَيُّومُ | El-Kayyûm | Zâtıyla kâim, her şeyi ayakta tutan |
| 65 | الْوَاجِدُ | El-Vâcid | Dilediğini bulan, istediği her şey hazır olan |
| 66 | الْمَاجِدُ | El-Mâcid | Şânı ve şerefi yüce |
| 67 | الْوَاحِدُ | El-Vâhid | Tek, eşi ortağı olmayan |
| 68 | الْأَحَدُ | El-Ehad | Mutlak biricik, bölünmez tek |
| 69 | الصَّمَدُ | Es-Samed | Hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şey kendisine muhtaç olan |
| 70 | الْقَادِرُ | El-Kâdir | Sonsuz güç ve kudret sahibi |
| 71 | الْمُقْتَدِرُ | El-Muktedir | Dilediğini yapmaya muktedir olan |
| 72 | الْمُقَدِّمُ | El-Mukaddim | Dilediğini öne geçiren |
| 73 | الْمُؤَخِّرُ | El-Müahhir | Dilediğini sona bırakan |
| 74 | الْأَوَّلُ | El-Evvel | İlk olan, başlangıcı olmayan |
| 75 | الْآخِرُ | El-Âhir | Son olan, sonu olmayan |
99 isim: 76'dan 99'a
| # | Arapça | Okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|---|
| 76 | الظَّاهِرُ | Ez-Zâhir | Varlığı âşikâr, delilleriyle açık olan |
| 77 | الْبَاطِنُ | El-Bâtın | Zâtı gizli, her şeyin iç yüzünü bilen |
| 78 | الْوَالِي | El-Vâlî | Bütün kâinatı yöneten, idare eden |
| 79 | الْمُتَعَالِي | El-Müteâlî | Aklın ölçülerinden münezzeh, pek yüce |
| 80 | الْبَرُّ | El-Berr | İyiliği ve ihsânı çok |
| 81 | التَّوَّابُ | Et-Tevvâb | Tövbeleri çokça kabul eden |
| 82 | الْمُنْتَقِمُ | El-Müntekim | Suçluları cezalandıran, adâleti tecellî ettiren |
| 83 | الْعَفُوُّ | El-Afüvv | Günahları affı bol |
| 84 | الرَّؤُوفُ | Er-Raûf | Çok şefkatli |
| 85 | مَالِكُ الْمُلْكِ | Mâlikü'l-Mülk | Mülkün gerçek sahibi |
| 86 | ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ | Zü'l-Celâli ve'l-İkrâm | Celâl ve ikram sahibi |
| 87 | الْمُقْسِطُ | El-Muksit | Mutlak adâletle hüküm veren |
| 88 | الْجَامِعُ | El-Câmi' | Mahşerde bütün insanları toplayacak olan |
| 89 | الْغَنِيُّ | El-Ğaniyy | Hiçbir şeye muhtaç olmayan, mutlak zengin |
| 90 | الْمُغْنِي | El-Muğnî | Dilediğini zenginleştiren |
| 91 | الْمَانِعُ | El-Mâni' | Dilediği şeyleri engelleyen, men eden |
| 92 | الضَّارُّ | Ed-Dârr | Hikmetiyle zarar verebilen |
| 93 | النَّافِعُ | En-Nâfi' | Fayda veren |
| 94 | النُّورُ | En-Nûr | Mutlak nûr, her şeyi aydınlatan |
| 95 | الْهَادِي | El-Hâdî | Hidayet veren, doğru yolu gösteren |
| 96 | الْبَدِيعُ | El-Bedî' | Eşi olmayan, eşsiz yaratan |
| 97 | الْبَاقِي | El-Bâkî | Bâkî, varlığı sonsuz olan |
| 98 | الْوَارِثُ | El-Vâris | Her şeyin gerçek mirasçısı |
| 99 | الرَّشِيدُ | Er-Reşîd | Bütün işleri en doğru sonuca götüren |
Not: Bu liste, İmâm Tirmizî'nin Sünen'inde (3507) rivayet ettiği meşhur listedir. Hadisin tek tek isimleri sayan kısmının senedi zayıf görülmekle birlikte, 99 ismin varlığı ve faziletine dair asıl hadis Buhârî ve Müslim'de sahih olarak rivayet edildiği için ümmet tarafından bu liste benimsenmiştir. Bazı isimlerin sıralaması ve seçimi farklı rivayetlerde değişebilir.
Nasıl ezberlenir ve kullanılır?
Esmâü'l-Hüsnâ'yı öğrenmek bir gecelik iş değildir; sabırlı bir yolculuktur. Aşağıda pratik bir yöntem:
- Günde 5 isim yöntemi. Her gün beş yeni isim öğrenin, Arapça yazılışı, okunuşu, anlamı ve kısa bir tefekkürü. 20 günde 100'e ulaşırsınız.
- Sabah ve akşam tekrarlayın. Sabah namazından sonra ve yatsı sonrası 99 ismi sırayla okumayı vird edinin.
- Bağlamla öğrenin. Her isme Kur'ân'dan bir âyet eşleştirin. Meselâ Er-Rezzâk için Zâriyât 51:58, El-Vedûd için Hûd 11:90, Er-Rahmân için Rahmân sûresi.
- Anlamı yaşayın. O gün öğrendiğiniz ismin tecellîsini hayatınızda arayın. El-Latîfi öğrendiğiniz gün insanlara latîf (yumuşak) davranın.
- Çocuklara öğretin. Çocuklarınıza her gün bir isim öğretmek, onlara Allah'ı tanıtmanın en güzel yollarından biridir.
Esmâ ile duâ: A'râf 7:180
Allah Teâlâ buyuruyor:
"En güzel isimler Allah'ındır; o halde O'na bu isimlerle duâ edin. O'nun isimleri hakkında ilhada (eğri yola) sapanları bırakın; onlar yaptıklarının karşılığını göreceklerdir."
Kur'ân 7:180
Duâ ederken isteğinize en uygun ismi seçmek hem edebin gereği hem de duânın icâbete daha yakın olmasının sebeplerindendir. Aşağıda bazı örnekler:
- Rızık genişliği için: "Yâ Rezzâk, yâ Vehhâb, yâ Mukît, rızkımı genişlet."
- Affedilmek için: "Yâ Ğafûr, yâ Tevvâb, yâ Afüvv, günahlarımı bağışla."
- Şifâ için: "Yâ Rahmân, yâ Rahîm, yâ Latîf, şifâ ver."
- Hidayet için: "Yâ Hâdî, yâ Reşîd, yâ Nûr, bana doğru yolu göster."
- Sıkıntıdan kurtulmak için: "Yâ Fettâh, yâ Vâsi', yâ Mücîb, çıkış kapısı aç."
- Korkudan emin olmak için: "Yâ Mü'min, yâ Selâm, yâ Hafîz, beni koru."
- Sabır için: "Yâ Sabûr, yâ Halîm, bana sabır ver."
Hz. Peygamber'in ﷺ duâlarının başında ekseriyetle Allah'ın isimlerini zikretmesi, isimlerle duâ etmenin nebevî bir âdâb olduğunu gösterir. Meselâ Hz. Peygamber ﷺ sıkıntıdan kurtulmak için "Yâ Hayyu yâ Kayyûm, birahmetike esteğîs" (Ey Hayy ve Kayyûm olan! Rahmetinle Senden yardım dilerim) duâsını okurdu (Tirmizî 3524).
Sıkça sorulanlar
Allah'ın toplam kaç ismi vardır?
Hz. Peygamber ﷺ 99 ismin varlığını ve faziletini bildirmiştir (Buhârî 2736). Ancak Allah'ın isimleri yalnızca 99 ile sınırlı değildir; başka isimler de olduğunu yine Hz. Peygamber ﷺ haber vermiştir (Müsned 1/391). 99 sayısı, özel fazilet taşıyan müstesna isimleri ifade eder.
Esmâü'l-Hüsnâ Kur'ân'da nerede listelenmiştir?
İsimlerin tek bir liste hâlinde toplandığı bir âyet yoktur. İsimler Kur'ân ve sahih sünnet boyunca dağılmış halde bulunur. Çok sayıda ismin bir arada zikredildiği âyetler Haşr 22-24, Bakara 255 (Âyetü'l-Kürsî), Hadîd 1-6 ve A'râf 180'dir.
99 ismi ezberlemenin sevabı nedir?
Hz. Peygamber ﷺ buyurdu: "Allah'ın 99 ismi vardır; kim bunları ihsâ ederse cennete girer." (Buhârî 2736). İhsâ; saymak, ezberlemek, anlamak ve mânâsıyla yaşamak demektir.
Allah'ın isimlerinden birini kendi adımda kullanabilir miyim?
"Allah" ve "Rahmân" gibi yalnızca O'na mahsus olan isimler kullara verilemez. Diğer isimler "Abd" (kul) ön ekiyle kullanılabilir: Abdurrahmân, Abdülaziz, Abdüllatif. Bazı vasıf isimleri (Kerîm, Raûf, Rahîm) tek başına da verilebilir, ama bu isimlerin asıl ve mutlak sahibinin Allah olduğu unutulmamalıdır.
Allah'ın isimleri sadece 99 ile mi sınırlıdır?
Hayır. Hz. Peygamber ﷺ duâsında "kitabında indirdiğin veya yarattıklarından birine öğrettiğin yahut gayb ilminde sakladığın her ismin hürmetine" diye buyurarak Allah'ın bilinmeyen isimleri olduğunu da haber vermiştir (Müsned 1/391).
Esmâ-i hüsnâ ile teveccühte bid'at var mıdır?
Allah'a isimleriyle duâ etmek bizzat A'râf 7:180 âyetinin emridir. İsimleri belirli sayılarda zikretmek (meselâ "Yâ Vedûd"u 1000 defa) gibi nebevî kaynağı bulunmayan adetler ihtiyatla karşılanmalıdır. Ancak isimleri normal duâlarda kullanmak, hatim teravihi gibi vesilelerle okumak meşrûdur.
Günlük zikir hatırlatıcısı: Esmâü'l-Hüsnâ virdiniz hiç aksamasın.
FivePrayer beş vakit namaz hatırlatıcısının yanı sıra sabah ve akşam Esmâ zikri için sessiz bildirimler kurmanıza imkân tanır. Ücretsiz, reklamsız, hesapsız. iOS, Android ve Chrome'da.